Tesisat El Aletleri ve Pense Kafaları

Tesisatta boruyu tutan aletlerin çözmesi gereken sorun tek bir cümlede toplanır: yuvarlak ve çoğu zaman kaygan bir yüzeyi, yüzeyini bozmadan ve kaymadan kavramak. Fort penseler bu işi ayarlanabilir bir çene açıklığı ve kavradıkça sıkan bir kaldıraç düzeniyle yapar. Kataloğumuzda fort penseler ve farklı profillerde değişebilir pense kafaları bulunuyor.

Fort pensede kaldıraç mantığı

Fort penseler tek yönde kavrar. Kolları sıkıldığında çeneler boruya kapanır, kola uygulanan çevirme kuvveti ise çeneleri boruya daha da sıkar. Bu, kavramanın yük arttıkça güçlenmesini sağlar ve bir tesisat anahtarının yuvarlak yüzeyde tutunabilmesinin sebebidir.

Aletin ters yönde kullanılması bu düzeni bozar: çeneler boruya sıkmaz, alet borunun üzerinde döner ve dişler yüzeyi çizerek kayar. Bir bağlantı zorlanırken alet kayıyorsa ilk kontrol edilecek şey kuvvet değil, aletin yönüdür.

Değişebilir kafalar ve çene profilleri

Bu aletlerin bir bölümünde kafa, gövdeden ayrılabilir ve farklı profillerdeki kafalarla değiştirilebilir. Böylece tek bir kol gövdesi, farklı çap aralıkları ve farklı yüzey tipleri için kullanılabilir. Kataloğumuzda kafalar ayrı ürün olarak, çap ve profil bazında listelenir.

Profil seçiminde belirleyici olan yüzeydir. Dişli çeneler en güçlü kavramayı verir ama yüzeyde kalıcı iz bırakır; görünen krom kaplı bir sifon veya batarya bağlantısında bu iz kabul edilemez. Bu parçalarda yumuşak ağızlı çene kullanmak ya da çene ile parça arasına bir bez koymak gerekir.

Çap aralığı ve doğru boy

Fort penselerde her gövde belirli bir çap aralığında çalışır ve aralığın uçlarında verim düşer. Aralığın en altındaki bir boruda çeneler çok kapalı çalışır ve kaldıraç açısı bozulur; en üstündeki bir boruda ise çeneler zar zor kavrar ve kayma riski artar.

Doğru boy seçildiğinde çeneler boruyu ortalayarak sarar. Ayrıca uzun kollu bir alet daha yüksek tork verir ama dar alanda çalışamaz; tesisat işlerinde çoğu zaman iki farklı boyda alet bulundurmak, tek bir büyük alete göre daha pratiktir.

Karşı tutuş ve hattı korumak

Tesisat bağlantılarında en sık yapılan hata, tek aletle zorlamaktır. Bir bağlantıyı gevşetmek için uygulanan burulma, engellenmezse hattın devamına biner; sonuç, başka bir bağlantının gevşemesi veya borunun bükülmesidir. İkinci bir aletle karşı tutmak bu yükü bağlantı noktasında kapatır.

Yıllanmış bağlantılarda kuvveti artırmadan önce pas çözücü uygulamak ve etki etmesini beklemek gerekir. Kireç ve korozyonla tutmuş bir dişi zorlamak, çoğu zaman fittingi çatlatmakla veya boruyu bükmekle sonuçlanır.

Bakım

Bu aletlerde aşınan iki nokta vardır: çene dişleri ve ayar mekanizması. Dişler körelirse alet boruda kayar; çene değiştirilebilen modellerde bu, gövdeyi değiştirmeden çözülebilir. Ayar mekanizmasına giren kir ve kireç ise kademelerin tam oturmamasına yol açar; ara sıra temizlemek ve bir damla yağ vermek yeterlidir.

Sıkça sorulan sorular

Fort pense boruda kayıyor, sebebi ne?

Genellikle alet ters yönde kullanılıyordur; fort penseler tek yönde kavrar ve doğru yönde uygulanan kuvvet çeneleri boruya daha da sıkar. İkinci olasılık çene dişlerinin körelmiş olmasıdır.

Krom kaplı parçalarda hangi çene kullanılmalı?

Yumuşak veya düz ağızlı çene. Dişli çeneler en güçlü kavramayı verir ama yüzeyde kalıcı iz bırakır; görünen parçalarda bu kabul edilemez. Çene ile parça arasına bez koymak da bir önlemdir.

Kafa değiştirilebilen aletlerin avantajı nedir?

Tek bir kol gövdesi, farklı çap aralıkları ve farklı yüzey tipleri için kullanılabilir. Ayrıca dişleri körelen çene, gövde değiştirilmeden yenilenebilir.

Aletin çap aralığı neden önemli?

Aralığın uçlarında verim düşer. Çok küçük çapta çeneler kapalı çalışır ve kaldıraç açısı bozulur; çok büyük çapta çeneler zar zor kavrar ve kayma riski artar. Doğru boyda çeneler boruyu ortalayarak sarar.

Neden ikinci bir aletle karşı tutmak gerekiyor?

Tek aletle uygulanan burulma hattın devamına biner ve başka bir bağlantıyı gevşetebilir veya boruyu bükebilir. Karşı tutuş, yükü bağlantı noktasında kapatır.

Sıkışmış bağlantıda kuvveti artırmalı mıyım?

Önce pas çözücü uygulayıp beklemek gerekir. Kireç ve korozyonla tutmuş bir dişi doğrudan zorlamak, fittingi çatlatmak veya boruyu bükmekle sonuçlanır.