Tornavida Çeşitleri ve Fiyatları

Tornavida, uygulanan dönme kuvvetini vidanın yuvasına aktaran alettir ve bu aktarımın kalitesi tek şeye bağlıdır: ucun yuvaya birebir oturması. Tornavida ile ilgili sorunların neredeyse tamamı burada başlar; yanlış profil veya yanlış numara seçildiğinde zarar alete değil, sökülmesi gereken vidaya verilir. Kataloğumuzda düz, yıldız, pozidriv, torx ve lokma uçlu tornavidalar, klemens tornavidaları ile tornavida setleri bulunuyor.

Uç profilleri ve karıştırılan ikili

En sık karıştırılan ikili yıldız ile pozidrivdir. Görsel olarak birbirine çok benzerler; pozidriv vidanın yuvasında, dört ana kolun arasında ince ek çentikler bulunur. Yıldız tornavidayı pozidriv vidada kullanmak, ucun yuvadan yukarı doğru itilmesine yol açar ve yuva birkaç turda sıyrılır. Ters kullanım da benzer sonucu verir. Vidanın yuvasına yakından bakmak, bu hatayı tümüyle önler.

Numara seçimi

Yıldız ve pozidriv tornavidalar numaralandırılır ve numara, vidanın boyuna değil yuvasının ölçüsüne göre seçilir. Bir numara küçük uç yuvaya girer ama yalnızca uçtan temas eder; uygulanan kuvvet dar bir alanda toplanır ve yuva kısa sürede yuvarlanır. Bir numara büyük uç ise dibe oturmaz ve aynı sonucu verir.

Düz tornavidalarda ise ölçü, ucun genişliği ve kalınlığıdır. Ağız, vidanın yarığını boydan boya kaplamalı ve yarığa boşluksuz girmelidir. Dar ağızlı bir tornavida yarığın ortasında çalışır ve yarığın kenarlarını ezer; ince ağız ise yarıkta oynar. Klemens tornavidalarında ağız paralel yüzlü olarak taşlanır, böylece dar klemens yuvasına tam girer.

İzoleli tornavidalar

Elektrik panosunda ve tesisatta kullanılan tornavidalarda izolasyon, sapa geçirilmiş bir kılıf değildir. Gerçek izoleli tornavidalarda gövdenin tamamı, yalnızca çalışan uç kısmı açıkta kalacak şekilde kaplanır ve alet belirli bir gerilime kadar test edilir. Bu aletlerin izolasyonu iki katmanlıdır; dıştaki katman zedelendiğinde alttaki farklı renk ortaya çıkar.

Faz kontrol kalemleri ise ölçü aleti değildir; yalnızca gerilim olup olmadığına dair bir gösterge verirler ve yanıltıcı sonuç verebilirler. Bir hattın enerjisiz olduğunu doğrulamak için uygun bir gerilim test cihazı kullanılmalıdır.

Vida yuvasını sıyırmamak

Sıyrılmanın üç sebebi vardır ve üçü de önlenebilir. Birincisi yanlış profil veya numaradır. İkincisi, tornavidanın vidaya dik tutulmamasıdır; açılı tutulan uç yuvanın bir kenarına yüklenir. Üçüncüsü, dönme kuvvetiyle birlikte yeterli bastırma uygulanmamasıdır — özellikle yıldız profilde uç, tasarımı gereği yuvadan dışarı itilmeye çalışır ve bunu dengeleyen şey eksenel bastırmadır.

Sıkışmış bir vidada kuvveti artırmadan önce kavramayı iyileştirmek gerekir: doğru numara, temiz yuva ve gerekirse darbeli tornavida. Yuva sıyrılmışsa lastik bant koymak, sökücü uç kullanmak veya vida başını kesmek gibi yöntemlere geçilir; hepsi vidayı kullanılamaz hale getirir.

Tornavidayı bozan kullanım

Tornavida bir keski, bir levye veya bir kalem değildir. Sapına çekiçle vurmak, ucuyla bir şeyi kaldırmaya çalışmak veya boya kutusu açmak, ucun sertleştirilmiş kenarını bozar. Ucu köreldiğinde veya yuvarlandığında tornavida artık vidaya tam oturmaz ve her kullanımda bir vida daha bozar.

Darbeye uygun olarak üretilen modellerde sap boydan boya bir metal gövdeye oturur ve bu modellerde sapa vurulabilir. Bu özelliği taşımayan tornavidalarda sap ile uç arasındaki bağlantı darbeyi taşımaz.

Sıkça sorulan sorular

Yıldız ile pozidriv tornavida aynı şey mi?

Değil. Pozidriv vidanın yuvasında dört ana kolun arasında ince ek çentikler bulunur. Yıldız tornavidayı pozidriv vidada kullanmak ucu yuvadan yukarı iter ve yuva birkaç turda sıyrılır. Vidanın yuvasına yakından bakmak bu hatayı önler.

Tornavida numarasını neye göre seçmeliyim?

Vidanın boyuna değil, yuvasının ölçüsüne göre. Bir numara küçük uç yalnızca uçtan temas eder ve yuvayı yuvarlar; bir numara büyük uç dibe oturmaz. Doğru uç yuvaya boşluksuz girer ve dibe oturur.

Vida yuvası neden sıyrılıyor?

Yanlış profil veya numara, tornavidanın açılı tutulması ve yetersiz eksenel bastırma. Yıldız profilde uç tasarımı gereği yuvadan dışarı itilmeye çalışır; bunu dengeleyen şey bastırmadır. Sıkışmış vidada önce kavramayı iyileştirmek gerekir.

Sapı plastik olan tornavida izoleli midir?

Zorunlu değil. Gerçek izoleli tornavidalarda gövdenin tamamı, yalnızca çalışan uç açıkta kalacak şekilde kaplanır ve alet belirli bir gerilime kadar test edilir. İzolasyon iki katmanlıdır; dış katman zedelendiğinde alttaki farklı renk görünür.

Faz kalemi hattın enerjisiz olduğunu gösterir mi?

Güvenilir biçimde göstermez. Faz kalemleri bir ölçü aleti değil, gösterge niteliğindedir ve yanıltıcı sonuç verebilir. Enerjisizliği doğrulamak için uygun bir gerilim test cihazı kullanılmalıdır.

Tornavidanın sapına çekiçle vurulur mu?

Yalnızca darbeye uygun üretilmiş modellerde. Bu modellerde sap boydan boya bir metal gövdeye oturur. Diğer tornavidalarda sap ile uç arasındaki bağlantı darbeyi taşımaz ve alet kalıcı olarak bozulur.